Pompy ciepła to interesujące rozwiązanie na pozyskiwanie energii w sposób ekologiczny. Na rynku dostępnych jest jednak wiele typów tych instalacji, a każdy z nich posiada swoją charakterystykę. Warto więc poznać wady i zalety poszczególnych typów pomp ciepła.
Pompa ciepła powietrze-woda
Pompy ciepła powietrze-woda mogą być jednymi z najbardziej znanych systemów do domu jednorodzinnego czy mieszkania. Zasada działania pompy ciepła tego rodzaju jest dość intuicyjna. Pobiera ona energię skumulowaną w powietrzu, a następnie przekształca ją w energię cieplną. Pompy ciepła typu woda-powietrze są szerokodostępne dla użytkowników i można je znaleźć na stronach dostawców takich jak np. http://www.eco-team.pl/oferta/pompy-ciepla, gdzie przedstawione są również szczegóły poprzednich realizacji.
Przy wyborze instalacji warto jednak rozważyć wszystkie za i przeciw. Pierwsza zaleta, czyli szeroka dostępność, wynika bezpośrednio z tego, że montaż pompy ciepła tego rodzaju jest relatywnie prosty. Do wyboru są dwa rodzaje systemów, tzw. split oraz monoblok. Pierwszy z nich składa się z jednostki zewnętrznej, którą łatwo poznać po widocznym przez osłony wentylatorze, oraz wewnętrznego wymiennika ciepła. Monoblok to rozwiązanie kompaktowe, co również można uznać za jego zaletę. Zamknięcie całego systemu w jednej jednostce może okazać się dość wygodne dla części użytkowników. Dodatkowo monoblok może być systemem relatywnie cichym, co ma znaczenie w zabudowie mieszkaniowej o zwartej strukturze.
Jeśli chodzi o wady tego rozwiązania, można je określić jako zależne od preferencji. Monoblok może być urządzeniem większych gabarytów, ale jeśli nam to nie odpowiada, zawsze można wybrać rozdzielny system split. Wydajność pomp powietrze-woda spada wraz z obniżaniem się temperatury otoczenia — w mroźne dni urządzenie musi pracować intensywniej, co przekłada się na wyższe zużycie energii elektrycznej. Przed montażem warto więc przeanalizować swoją indywidualną sytuację oraz przejrzeć opinię użytkowników, zwłaszcza tych mieszkających w regionach o surowym klimacie.
Gruntowa pompa ciepła
Pompy ciepła gruntowe są kolejną interesującą metodą pozyskiwania energii z otoczenia, ale jest to rozwiązanie bardziej inwazyjne. Zaczynając jednak od zalet, gruntowa pompa ciepła jest zdecydowanie prostsza i bezpieczniejsza w obsłudze niż standardowy piec. Przede wszystkim jednak ten rodzaj systemu grzewczego czerpie energię bezpośrednio z ziemi. Podstawą działania jest tu bowiem system orurowania wpuszczony w głąb ziemi zaraz przy domu. Temperatura gruntu na odpowiedniej głębokości utrzymuje się na stabilnym poziomie przez cały rok, co zapewnia wyższą efektywność instalacji nawet podczas ostrych zim.
Wyróżniamy dwa główne warianty gruntowej pompy ciepła: z kolektorem poziomym oraz z sondą pionową. Kolektor poziomy wymaga większej powierzchni działki (minimum 150–200 m² wolnego terenu), ponieważ rury rozprowadzane są płytko pod ziemią, zazwyczaj na głębokości 1,2–1,5 m. Sonda pionowa natomiast zajmuje niewiele miejsca, ale wymaga wykonania odwiertów na głębokość od 50 do nawet 150 metrów. Sonda pionowa zapewnia wyższą stabilność temperaturową, ale jej koszt realizacji może być wyższy ze względu na specjalistyczne prace wiertnicze.
Wadą tego rozwiązania jest natomiast konieczność przeprowadzenia dodatkowych prac ziemnych. Tym samym oznacza to również potencjalnie wyższy koszt inwestycji, szczególnie w przypadku wyboru sondy pionowej. Warto więc pamiętać, że w niektórych przypadkach możliwe jest do uzyskania dofinansowanie pompy ciepła, które częściowo rekompensuje nakłady inwestycyjne. Należy także pamiętać o wymogach prawnych — odwierty głębsze niż 30 metrów wymagają zgłoszenia lub nawet pozwolenia wodnoprawnego.
Wodna pompa ciepła
Wodna pompa ciepła działa na podobnej zasadzie co gruntowa, ale w tym wypadku podstawą jest wykorzystanie wód otaczających dom jednorodzinny lub inne miejsce inwestycji. Zaletą tego rozwiązania jest możliwość wykorzystania okolicznych zbiorników wodnych lub studni bez zanieczyszczania wody. Jest to również system bezpieczniejszy od standardowego kotła. Instalacje wodne charakteryzują się wysoką stabilnością temperaturową źródła — temperatura wody gruntowej na odpowiedniej głębokości utrzymuje się zazwyczaj w zakresie 8–12°C przez cały rok, co zapewnia efektywność nawet w okresie zimowym.
Wyróżnia się dwa warianty pozyskiwania energii z wody: system otwarty (pobieranie i odprowadzanie wody) oraz system zamknięty (wymiennik zanurzony w zbiorniku). System otwarty wymaga wykonania dwóch studni — jednej do poboru wody, drugiej do jej odprowadzenia po przejściu przez wymiennik. Studnie muszą być odpowiednio rozstawione (minimalna odległość to kilkanaście metrów), aby uniknąć recyrkulacji schłodzonej wody. System zamknięty natomiast polega na umieszczeniu w zbiorniku wodnym (np. jeziorze, stawie) zamkniętych pętli orurowania, w których krąży medium robocze. System zamknięty nie ingeruje w jakość wody, ale wymaga odpowiednio dużego zbiornika o stabilnej temperaturze.
Wadą wodnych pomp ciepła może być ich wyższy koszt związany z ingerencją w pobliskie środowisko. Jeśli instalacja nie znajduje się w pobliżu naturalnego zbiornika wody, konieczne może okazać się wykopanie dodatkowej studni, co może wiązać się z kosztami. Niezbędne jest także uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, zwłaszcza w przypadku systemów otwartych, które pobierają i odprowadzają wodę. Przy planowaniu montażu pompy ciepła, warto więc rozważyć ubieganie się o dofinansowanie oraz skonsultować projekt z odpowiednimi organami.
Zastanawiając się więc, jakie pompy ciepła do domu jednorodzinnego sprawdzą się najlepiej, warto zapoznać się z trzema podstawowymi typami. Podobnie jak w przypadku systemu wentylacji, wybór pompy ciepła powinien być dostosowany do specyfiki budynku oraz lokalnych warunków. Pompy ciepła powietrze-woda są jednym z wygodniejszych i prostszych rozwiązań, a opinię o nich są szerokodostępne. Może to więc pomóc w podjęciu decyzji. Idąc dalej, gruntowe i wodne pompy ciepła mogą okazać się interesującym wyborem dla osób, które chcą czegoś więcej niż kompaktowy monoblok lub split. Ich montaż jest jednak nieco bardziej wymagający, więc dobrym pomysłem będzie skorzystanie z opinii eksperta.
Ja mam pompę powietrze-woda, jest bardzo uniwersalna, służy nam dwa lata i póki co to sprawdza się świetnie.
Mnie została polecona gruntowa pompa ciepła i naprawdę cenię sobię to rozwiązanie 🙂